Tối hôm đó, tôi nhận về cú điện thoại có phần lúng túng từ chị Hoa – người đã nhận căn hộ căn hộ 2 tháng trước. Chị gửi ảnh chụp góc bếp cùng lời nhắn 'Sao tủ lạnh nhà chị không mở được hết cửa?'. Tôi mở lại file thiết kế, chỗ đó tôi để cách tường 5 phân, không hề sai thông số kỹ thuật, vậy mà tôi không nhớ ra là chị Hoa cao 1m58, phải kiễng chân mới với tới cánh tủ. Sau sự cố đó, tôi đổi cách làm việc của mình: thử nhìn căn hộ bằng đôi mắt của người cao 1m55, chứ không phải góc nhìn của một kỹ sư cao 1m75. Chính từ lúc ấy, tôi dần hiểu rằng #keyword# không đơn thuần là việc vẽ cho đẹp.
Bản vẽ hoàn hảo nhưng cuộc sống thì không theo bản vẽ
Chị Hoa nằm trong số khá đông những vị khách tôi làm việc cùng những tình huống dở khóc dở cười. Chẳng hạn, một gia đình ở tầng 25 phàn nàn vòi sen bị tay nắm cửa WC che mất, mỗi lần tắm phải nghiêng người thì cửa mới khép lại được. Tôi mở bản vẽ ra xem, khoảng cách giữa vòi sen và tay nắm là 12 phân, đủ để một người trưởng thành đi qua, thế nhưng lúc cửa mở người tắm bắt buộc phải đứng lệch gần 10 phân mới chạm vòi hoa sen. lại là chuyện đèn bếp, đèn led âm trần bếp quá sáng khi ngồi ăn sáng bởi tôi chọn nhiệt độ màu 6500K cho khu nấu nướng sáng rõ, mà không hề nghĩ rằng nguồn sáng đó rọi thẳng mặt bàn ăn làm bữa điểm tâm mất vẻ ấm áp. Chiều cao trung bình người Việt là 1m62 nam và 1m53 nữ, thế nhưng bản vẽ tiêu chuẩn trong sách vẫn lấy chiều cao mặt bếp 85 phân đồng thời coi tầm với là 1m8. Nói thẳng là, người cao 1m55 phải vươn người mỗi lần với đồ ở tầng kệ phía trên và vô tình tạo ra lực xoắn eo mà tôi không hề hình dung ra lúc vẽ.
Căn hộ trống trông rộng nhưng khi dọn đồ vào thì chật như nêm
Hồi năm ngoái, một vị khách của tôi sở hữu căn hộ 70m2 tọa lạc ở phía Tây thành phố. Thời điểm nghiệm thu, căn hộ nhìn thênh thang, ai cũng khen ngợi. Nhưng đến ngày gia đình 4 người dọn vào, mọi thứ bỗng khác hẳn – những món như giường, tủ, kệ sách, xe đạp của trẻ chiếm gần hết diện tích. Lối vào ban công từ phòng khách còn chưa tới 60 phân, chỉ đủ cho một người lách qua chứ nói gì đến quay ngang. Tôi ngồi nhẩm tính: một người trưởng thành ở chung cư cần trung bình 2,5 đến 3m3 diện tích lưu trữ cho quần áo, giày dép, đồ bếp, đồ dùng cá nhân. Chính căn hộ 70m2 này, nếu tính tổng diện tích tủ tôi thiết kế, mới chỉ đạt chừng 6m3, nghĩa là thiếu gần phân nửa nhu cầu so với những gì gia đình đó cần. Sau lần đó, tôi chủ động hỏi khách về toàn bộ đồ đạc trước khi lên bản vẽ. Nhiều khách hơi bất ngờ khi tôi hỏi xem có bao nhiêu áo khoác, giày, nồi niêu, nhưng sau khi dọn vào là họ hiểu ngay lý do tôi hỏi cặn kẽ như thế.
Màu sắc trên màn hình máy tính và màu sắc dưới ánh nắng chung cư là hai thế giới khác nhau
Tôi có một lần chọn tông ghi xám và be cho căn hộ nhìn về hướng Tây. Nhìn trên màn hình máy tính, gam màu đó toát lên vẻ thanh lịch, giống hệt ảnh trên các tạp chí. Nhưng đến lúc khách dọn về ở vào tháng 6, mọi bức tường đều ngả sang vàng đục, do ánh nắng phương Tây chiếu xiên vào kính làm biến dạng toàn bộ tông màu. Tôi bắt buộc nghiên cứu lại về hệ số CRI đồng thời kiểm tra nhiệt độ màu ánh sáng ban ngày. Tại Việt Nam, nắng buổi sáng thường có tông ấm dịu còn nắng chiều thì chói và thiên hẳn về tông cam – điều mà không một màn hình máy tính nào thể hiện chính xác. Tông ghi xám dưới nắng chiều sẽ bị hút hết độ sâu và chuyển thành màu đất bẩn. Bởi thế, tôi đặt ra quy tắc riêng cho mình: bắt buộc phải xem hướng ban công, hướng nắng của căn hộ, đồng thời sơn thử lên tường tối thiểu 3 ngày trước khi chốt phương án cuối cùng. nhưng nó giúp tôi tránh được hàng loạt lần sửa chữa về sau với những căn hộ tương tự.
Người thợ thi công giỏi hơn tôi nhiều trong việc đoán ý khách hàng
Trong 12 năm làm nghề, tôi vẫn nghĩ thợ thi công chỉ cần làm đúng bản vẽ – cho tới khi có một lần làm tôi phải xem lại cách nhìn. Tôi đang bố trí máy lọc nước cho một căn hộ gần bồn rửa, gọn trong hộc tủ. Bác thợ cả với hơn 20 năm kinh nghiệm xem qua bản vẽ rồi không đồng ý. Bác tự chuyển máy lọc nước ra gần cửa ra vào không hề xin ý kiến tôi. Tôi gặng hỏi tại sao lại làm vậy, bác thong thả đáp: 'Bà chủ nhà này mỗi sáng pha cà phê sẽ đi ra cửa lấy nước tiện hơn chứ không ai chui xuống gầm bếp'. Bác ấy hóa ra đúng hoàn toàn. Vị khách sau này thích thú khoe mỗi sáng chỉ mất 10 giây để lấy nước mà không phải cúi người vào bếp. Tôi hiểu ra rằng một nhà thiết kế luôn tối ưu thẩm mỹ nhưng người thợ thi công lại quan tâm đến nếp sống mỗi ngày của người ở. Từ dự án ấy, tôi thêm vào quy trình làm việc một bước mới lạ: trước lúc nghiệm thu bàn giao, tôi sắp xếp cho thợ chính gặp khách hàng cùng nhau mô phỏng một buổi sáng điển hình của gia đình sẽ ở đây. Nghe có vẻ kỳ nhưng hiệu quả – điểm nào gây khó chịu, điểm nào cần chuyển dịch lộ ra ngay trước khi đồ đạc được chuyển về. thi công nội thất chung cư giá rẻ qua hơn 200 căn hộ đã thiết kế, tôi mới chỉ có 3 lần ngồi nhìn khách chuyển đồ về ở. Nhưng chỉ 3 lần đó thôi đã khiến tôi đổi toàn bộ quy trình. Nếu bạn đang có ý định thiết kế căn hộ của mình, tôi chỉ có một lời khuyên: cứ thử ngồi dưới sàn và quan sát khắp căn phòng và tự hỏi mỗi ngày bạn sẽ đi lại thế nào. Chớ nên chỉ dựa vào bản vẽ, thứ không bao giờ phản ánh đúng cuộc sống.