Cách đây đúng 3 năm, tôi ký thi công một căn hộ 80m2 ở Vinhomes. thi công nội thất chung cư tại hà nội hàng là hai vợ chồng trẻ khá cầu toàn, họ chĩa vào mặt tôi một tấm hình trên Pinterest và bảo 'anh làm đúng như thế này nhé'. Hai tháng sau thi công, khi nghiệm thu, họ chỉ nhìn quanh căn hộ vài phút rồi quay ra hỏi một câu làm tôi chết lặng: 'Tại sao ổ cắm ở phòng ngủ lại nằm cách giường 40cm, trong lúc bản vẽ thể hiện 30cm?' Từ lúc đó, tôi ngộ ra rằng khách không thuê mình để bố trí đồ đạc, mà là để tái hiện không gian sống của họ theo cái cách họ hình dung, đến từng cm. Bài học đó theo tôi suốt quãng đời làm thiết kế thi công nội thất chung cư.
Bản vẽ 3D lung linh là khởi đầu của những sai lầm chết người
Tôi đã gặp hàng tá ca thi công hỏng bét chỉ vì gia chủ bị dụ dỗ bởi những hình render đẹp mê hồn trên mạng. Nhưng sự thật là phần lớn bản vẽ 3D chưa từng quan tâm độ lệch của các kết cấu chịu lực, hệ thống kỹ thuật. Tôi khẳng định bảy mươi phần trăm các ca tôi nhận luôn có một độ lệch từ 5 đến 20cm so với thực địa. Có lần, tôi đã cho đục cả mảng tường bởi vì chủ nhà yêu cầu kê bếp theo đúng vị trí trên tấm hình minh họa. Điều buồn cười là bức ảnh đó được chụp ở một không gian rộng gấp đôi diện tích thực của họ. Giờ tôi hay đùa với anh em thợ rằng bản vẽ 3D chỉ để khoe, còn khi ra công trường thì lại là một chuyện khác hẳn.
Thứ duy nhất quyết định kết quả cuối cùng là khâu khảo sát hiện trạng
Tôi học được rằng kiểm tra thực địa không hề đơn giản. Sau khi làm đủ các loại dự án, tôi tự rút ra một trình tự của riêng tôi: đo đạc tường bằng thước laser, đo chiều cao trần nhà, chỗ thoát nước sàn, lỗ thông gió, trụ điện. Tôi nhớ một ca chung cư cũ ngỡ là chuyện nhỏ như con thỏ. Nhưng không khi bóc lớp thạch cao ra mới thấy ống nước âm tường nằm ngay giữa lối đi, thế là phải thay đổi hoàn toàn phương án sắp đặt khu vệ sinh. Thợ thi công kỳ cựu thường xuyên dành không dưới 2 ngày để đo đạc, chứ chẳng phải vài tiếng như nhà thầu vẫn hay hứa hẹn. Tôi đã không nhận một dự án vì khách chỉ cho tôi 1 buổi để khảo sát cả căn hộ 120m2. Nghe thì có vẻ khó tin, nhưng tôi thừa biết mình không sai.
Việc tốn kém ngoài dự toán chẳng phải vì giá vật liệu leo thang mà do thiếu bản vẽ thi công chi tiết
Hầu hết khách hàng không phân biệt được giữa hồ sơ thiết kế và hồ sơ thi công – hai thứ hoàn toàn khác nhau mà phần lớn chủ nhà vẫn mơ hồ. Thiết kế chỉ thể hiện ý đồ, còn bản vẽ thi công bắt buộc ghi rõ từng điểm kỹ thuật, từng con ốc, cái vít. Tôi có một ca điển hình phát sinh thêm 30 triệu vì bản vẽ không ghi chi tiết điểm đấu điện nước, làm thợ điện tự ý kéo dây dẫn đến cháy cả hệ thống điện. Số liệu tôi đúc kết được: dự án có bản vẽ thi công chi tiết thường bám sát 95% tổng dự toán kinh phí, còn thiếu bản vẽ này thì đội thêm 20-30% kinh phí dự kiến. Khi đàm phán hợp đồng, tôi có lời khuyên chân thành cứ yêu cầu thẳng đơn vị thi công cam kết làm bản vẽ thi công trước khi chốt đơn, và thường thì họ sẽ làm nếu mình nói chuyện khôn khéo. Đầu tư thêm chút tiền cho hồ sơ này kinh tế hơn nhiều so với khoản tiền phát sinh về sau.
Phương pháp tôi dùng để 'đọc vị' khách hàng nhằm bàn giao đúng tiến độ
Niềm tin không đến từ lời hứa mà đến từ sự minh bạch trong từng mét vuông thi công. Phương pháp của tôi là một bảng tiến độ chi tiết phân theo từng đầu việc, chụp ảnh hiện trường nhắn zalo cho gia chủ mỗi ngày, và mời khách đến họp trực tiếp định kỳ hàng tuần. Một vị khách tôi nhớ mãi đã từng dọa hủy hợp đồng vì không thấy tiến độ, nhưng do tôi đưa ra tiến độ và những tấm ảnh công trường, họ quay sang ủng hộ và thậm chí còn kéo thêm 2 dự án khác cho tôi. Đợt mưa kéo dài công trường gần như đóng băng, tôi không giấu diếm mà quay video hiện trường gửi khách, kèm theo phương án bù tiến độ chi tiết. Chủ nhà vốn chẳng hiểu kỹ thuật, cái họ cần là thông tin một cách trung thực, ngay cả khi tin xấu. Hiện tại, nhiều người quen vẫn còn nhắn tin hỏi thăm để hỏi về việc sửa chữa nhỏ, và tôi nghĩ đó là niềm vui nghề nghiệp đáng giá nhất sau hơn bảy năm trong nghề.