Buổi sáng thứ Tư, tôi đọc được tin nhắn từ chị Hân - khách hàng tôi hoàn thiện căn hộ 90m2 ở Vinhomes vừa đúng ba tháng trước. Chị đính kèm tấm ảnh: bộ tủ bếp ánh gỗ óc chó tôi đã tự mình chọn màu đang nằm ngổn ngang giữa bãi rác công trường. Kèm theo tin nhắn 'Chị quyết định sửa lại, mong em thông cảm'. Lúc đó, tôi đã ngồi yên năm phút nhìn bức ảnh và nhận ra mình không hề giận, chỉ thấy tiếc. Tiếc cho cả quãng thời gian tôi đã dạy khách hàng cách dùng nhà sai cách. Điều tôi ngộ ra muộn nhất khi làm thiết kế thi công nội thất chung cư lại là vẻ đẹp thẩm mỹ không bao giờ đi cùng sự tiện dụng thực tế. Câu chuyện này khiến tôi phải viết ra những lỗi lầm mà ai làm nội thất cũng nên đọc qua.
Bản vẽ hoàn hảo nhưng căn bếp lại được dùng theo cách tôi không lường trước
Tôi từng tự hào với căn bếp 2,7m thiết kế đảo bếp chữ I mà tôi thiết kế theo đúng phong thuỷ và công năng chuẩn. Nhưng chủ nhà là người Bắc, quen xoong nồi cỡ lớn, nấu ăn hàng ngày cho 6 người. Căn bếp nhanh chóng trở nên chật chội vì tôi chỉ tính theo tần suất nấu nướng trung bình. Chiều sâu mặt bếp tôi chọn 60cm nhưng nồi của chị Hân rộng 32cm nên đặt chéo mới vừa. Ngày tôi sang khảo sát lại, chị chỉ tay vào cái nồi gang đen sì và hỏi 'em tính sao cho cái này vào máy rửa chén'. Câu hỏi đó khiến tôi giật mình vì tôi chưa một lần hỏi khách hay nấu món gì. Rút ra bài học: trước khi thiết kế bếp, phải ăn một bữa cơm cùng gia chủ, xem họ cầm dao thế nào, xoong chảo cỡ gì, và họ có thích đứng nấu một mình hay không. Tôi đã không làm điều đó và kết quả là bản vẽ đẹp như mơ nhưng căn bếp thành nơi chán nhất nhà.
Cửa kính cường lực đẹp nhưng mở ra lại che mất toàn bộ hệ tủ âm tường
Tôi đã tự hào lắm với vách ngăn kính mờ 8mm giữa phòng khách và ban công, nhưng không tính toán chuyện thực tế: khi mở cửa ra hướng nào, nó cũng che đi tủ giày hoặc cục wifi nhà mạng đặt phía trong. Chủ nhà phải trèo qua cửa sổ ba lần trong tháng đầu tiên chỉ để lấy đồ. Bản vẽ thể hiện cửa rộng 70cm, hành lang để chừa 1,2m, nhưng quên tính bán kính xoay thêm 80cm. Tôi nhớ có hôm chị Hân gọi điện thoại với giọng bực bội 'cửa nhà em mở ra là chặn hết lối đi, tối nào cũng phải nhấc cả chùm chìa khóa mới lấy được giày'. Đây là lỗi sinh hoạt mà chỉ người dùng cuối sửa chữa mới hiểu được, không phải lỗi thẩm mỹ. Khi thiết kế lại, tôi tự bắt buộc mình phải mô phỏng động tác mở cửa ở mọi trạng thái: mở hết cỡ, mở nửa chừng, và cả lúc đứng cạnh cúi xuống buộc dây giày. Sự thật là một cánh cửa đẹp có thể phá hỏng cả một góc sinh hoạt nếu không đặt nó vào đúng vị trí của cuộc sống.
Nội thất của tôi được trả tiền đúng nhưng không hợp với chiều cao người dùng thật
Tôi thiết kế toàn bộ bàn ăn, kệ tivi theo chiều cao trung bình của người Việt. Nhưng nhà chị Hân có hai bố con cùng cao trên 1m85, sau ba tháng cả hai đều kêu đau vai. Tôi phải đến tận nhà đo lại: bàn ăn tiêu chuẩn 75cm nhưng họ cần tới 85cm. Tôi đã ngồi xổm cả buổi chỉ để quan sát cách họ đặt tay khi dùng bữa. Với người cao 1m85 ngồi ghế cao, khuỷu tay cách mặt bàn những 4cm, mỗi động tác cắt, gắp đều phải gồng vai. Tôi ngộ ra số liệu chuẩn chỉ là điểm khởi đầu, phải khảo sát chiều cao thực tế và thói quen của từng người trong nhà. Từ vụ đó, tôi luôn mang thước dây và sổ ghi chép khi tư vấn, đo chiều cao, chiều dài tay, tầm mắt từng thành viên. Điều buồn cười là khách hàng ngạc nhiên nhưng có vẻ thích thú vì thấy mình được quan tâm đúng mực.
Nếu làm lại lần nữa tôi sẽ bắt đầu bằng việc theo dõi nhịp sống chứ không phải đo bản vẽ
Nhìn lại toàn bộ sai lầm qua 6 dự án khác nhau, tôi nhận ra một quy luật chung: nhà có trẻ nhỏ luôn cần góc ngồi chơi dưới sàn, nhà có người già phải ưu tiên tay vịn ẩn, người làm việc tự do cần quầy bar ăn sáng thay vì bàn ăn chính. Mỗi gia đình có một nhịp sống khác nhau, và nhịp sống đó quyết định cách họ dùng nhà. báo giá thi công nội thất chung cư trình hiện giờ của tôi là: trước khi tư vấn, tôi đến nhà cũ của khách ít nhất một lần, ghi chép xem họ để dép chỗ nào, bật đèn nào đầu tiên, hay quay mặt về hướng nào khi di chuyển. Tôi cố gắng hiểu họ trước khi hiểu căn hộ, bởi vì một bản vẽ có thể đo chính xác đến từng milimet nhưng không thể đo được thói quen đã ăn sâu vào máu. Nếu bạn định tân trang lại nhà, hãy tự hỏi: những món đồ bạn dùng hằng ngày có thực sự vừa với bạn không?. Căn hộ đẹp là căn hộ khiến bạn quên đi sự tồn tại của nó, còn căn hộ tệ là căn hộ bạn phải nghĩ cách dùng nó mỗi ngày. Tôi viết những dòng này không phải để than vãn, mà để bất cứ ai đang chuẩn bị làm nhà đều dành thời gian nhìn lại nơi mình đang sống, trước khi tìm đến một bản vẽ mới.